نقش دو نگاه افراطی و تفریطی در نابسامانی حجاب

نقش دو نگاه افراطی و تفریطی در نابسامانی حجاب

حجاب یکی از مناقشه برانگیزترین چالش‌های کشور در سال‌های گذشته است؛ چالشی که راهکارهای متعددی برای ترویجش مورد توجه قرار گرفته اما همچنان در این زمینه اختلاف نظر و رفتارهای جدی مشهود است؛ اختلافاتی که نیاز به بازشناسی و نگاهی جامع‌تر دارد.

 

به گزارش «تابناک»؛ در همین ارتباط، حجت الاسلام و المسلمین محمد مطهری در یادداشتی که در اختیارمان قرار داده و برش‌هایی از آن را در ادامه می‌خوانید، در این باره می‌نویسد:

- من به عنوان یک روحانی وقتی از مسجد خارج می شوم، اگر دختر بدحجابی را ببینم که همزمان از یک پارتی مختلط با دوستان پسرش بیرون می آید، باید میان دو موضوع تفکیک کنم: اینکه او با بدپوششی خود و شرکت در مجلس آنچنانی، گناهان بزرگی مرتکب شده یک موضوع است، اما نمی توانم موضوع دومی را نتیجه بگیرم که من چون این گناهان را مرتکب نشده ام لزوما نزد خداوند از او عزیزترم. من شاید عاق پدر و مادر باشم، یا در حق کسی ظلمی نابخشودنی کرده باشم و یا همنشین گناه بزرگتری باشم و اینها چه بسا نزد خداوند باعث سقوط بسیار بیشتری برای من شده باشد. 

- یک نگاه تفریطی و یک نگاه افراطی در نابسامان کردن وضع حجاب دست به دست هم داده اند: گروه اول می گویند بدحجابی یا بی حجابی یعنی «بیرون بودن چند دسته و یا چند تار مو»، و بلافاصله اضافه می کنند که چرا بیرون بودن این چند تار مو اینقدر بزرگ شده و به آن حساسیت نشان داده می شود؟ اما گروه دوم هر گاه صحبت از گناه و بلکه نابسامانیهای اجتماعی می شود فقط به یاد «گناهان تصویری» می افتند که در آنها حتما پای زنان هم در میان است. در واقع گروه اول «اهمیت حجاب» را خدشه دار می کنند و گروه دوم «بستر تبلیغ» آن را خراب می کنند.

- در نقد نگاه اول باید گفت نمی توان با محاسبه سانتیمتر و دقیقه و حجم و مقدار به تبیین احکام در دینی بپردازیم که  در قرآنش (اتفاقا پس از سخن از یک حکم الهی) تأکید می کند که چه بسا اموری را که شما کوچک و ساده می شمارید نزد خداوند امری بزرگ و مهم باشد (وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ؛ نور/15). اهمیت رعایت حجاب در جامعه را باید از دل قرآن و سیره و سخن پیامبر(ص) و اهل بیت (ع) به دست آورد نه با تبیین سانتیمتری. 

- در نقد نگاه افراطی به حجاب باید گفت اگر اعتراض آنان نسبت به اجرای یک حکم اجتماعی اسلامی است جای این پرسش هست که آیا گناه اجتماعی حتما باید تصویری باشد و به چشم بیاید تا نسبت به آن حساسیت نشان داده شود؟ از بدحجابی می توان عکس گرفت اما از متلک گویی نسبت به محجبه و غیر محجبه چطور؟ در اسلام نگفته اند که اگر کسی به بدحجابی اعتراض نکند مسلمان نیست ولی گفته اند که اگر کسی فریاد «یا للمسلمین» مظلومی را بشنود و اقدامی نکند مسلمان نیست و کم نیست این ندا در جامعه ما.

- پیامی که نتوانسته ایم به سست حجابها و خانواده هایشان منتقل کنیم این است که تذکر دربارۀ حجاب یک تذکر از بالا به پایین نیست و تذکردهنده هرگز ادعا ندارد – و نمی تواند و نباید داشته باشد – که انسان بهتری است. حجاب هر اندازه که مهم باشد نمی توان نتیجه گرفت «مقام معنوی هر فرد مقید به حجاب «لزوما» از هر فرد بدحجاب بالاتر است». نهی کننده از منکر، تنها می تواند شاکر خداوند باشد که این حرام خاص را که مخاطب او مرتکب می شود به توفیق الهی در حال حاضر انجام نمی دهد.

- بدحجاب همیشه تذکرگیرنده نیست و نباید باشد و می تواند در امر به معروف و نهی از منکر حتی در مسائل مربوط به عفاف و حجاب، همکاری کند؛ چه رسد به مسائل دیگر مثل حفظ حقوق مردم، نظافت جامعه یا نهی از غیبت و مانند آن. بی تردید اکثر قاطع افراد چادری، با وقار هستند و حریم مناسبی با نامحرم نگه می دارند. 

حال فرض کنیم یک فرد بدحجاب که فقط بدحجاب است ولی آرایش نکرده و با نامحرم با رعایت حد و حدود و عفیفانه برخورد می کند، با یک چادری مواجه شود که رنگ مقنعه را با رنگ آرایشهای صورت «ست» کرده و با نامحرم مانند محرم خوش و بش می کند. آیا این فرد بدحجاب حق تذکر به او را ندارد؟ بدحجابی یک امر است و عفت و وقار در برخورد با نامحرم چیز دیگر، گر چه متأسفانه بدحجاب لااقل با ظاهر خود بر خلاف فرد چادری باوقار، دورباشی به نامحرم اعلام نمی کند.

- چه اصراری است که در گشت ارشاد از بانوان چادری استفاده شود؟ استفاده از آنان در گشت ارشاد امری است توجیه ناپذیر با پیامدهای ناگوار. مثلا وقتی در مواردی ولو نادر، ارشاد زبانی به مقاومت و درگیری می انجامد در برخی از افراد جامعه نسبت به چادر بغض و کینه پیدا می شود و نوعی دو دستگی در اجتماع پدید می آورد. آیا کودک همراه آن خانم سست حجاب، در آینده چادری خواهد شد یا مُبَلغی بر ضد چادر؟ استفاده از بانوان چادری در گشت ارشاد همان میزان اشتباه است که قرار دادن روحانیون در خودروهای گشت ارشاد.

- در روشهای مواجهه با بدحجابی ایراداتی هست و از جمله در کار گشت ارشاد که مجال توضیح آن نیست، ولی از این نکته نگذرم که بد نیست مخالفان وجود گشت ارشاد، این روزها به فضای مجازی که گشت ارشاد ندارد نظری بیندازند و انفجار ناسزاهای بسیار رکیک از طرف دهها و صدهاهزار کاربر ایرانی و بعضا خانم را - که اکثر آنان با نام و تصویر واقعی در صفحه اینستاگرام کامنت می گذارند - ببینند. بوی تعفن این اقدام که سابقه هم دارد به حدی بود که به سرعت در رسانه های خبری جهان انعکاس یافت. برخی از حرمت شکنان فضای مجازی اگر در فضای حقیقی مانعی نبینند در کجا توقف خواهند کرد؟

متن کامل این یادداشت را می توانید در اینجا بخوانید.


نظرات کاربران
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟
نظرشما چیست؟
کد امنیتی به حروف کوچک و بزرگ حساس است